Braille

Wat is braille?

Braille is een tastbaar schrift. Het brailleschrift bestaat niet uit geschreven letters, maar uit verhoogde puntjes. Je leest het niet met je ogen; je voelt met je vingers wat er geschreven staat. Braille is een hulpmiddel voor mensen met een visuele beperking; met braille kunnen zij ook lezen en schrijven.

Hoe is het brailleschrift opgebouwd?

De basis van braille is een rechthoek van zes puntjes. Deze puntjes zijn verdeeld over twee kolommen van drie puntjes. Door combinaties van verhoogde en niet-verhoogde puntjes te gebruiken, ontstaan verschillende brailletekens. Zo kunnen letters, cijfers en leestekens worden weergegeven in braille. Er bestaat ook achtpuntbraille. Hierbij worden aan het blokje van zes puntjes twee extra puntjes toegevoegd, waardoor er meer combinaties mogelijk zijn. Mensen die braille lezen, voelen de verhoogde puntjes met de vingertoppen. Door hun vingers over de brailletekens te bewegen, kunnen mensen die blind of slechtziend zijn de verschillende combinaties herkennen, en zo woorden en zinnen lezen.

Teksten in braille kunnen gedrukt staan in brailleboeken, op (dik) papier. Daarnaast kunnen brailletekens ook elektronisch worden gevormd door een brailleleesregel. Een brailleleesregel is een klein apparaatje dat onder het toetsenbord ligt en de tekst op het beeldscherm omzet in brailleschrift. De tekst is dus in braille te lezen op de brailleleesregel. Met behulp van een brailleleesregel kunnen mensen die slechtziend of blind zijn ook digitale teksten, zoals dit artikel, lezen.

Zespuntbraille en achtpuntbraille

De toenemende digitalisering van de samenleving zorgt ervoor dat er steeds meer wordt overgegaan van het zespuntsbraille naar het achtpuntsbraille. In het zespuntsbrailleschrift zijn er speciale voorzettekens, zoals het hoofdletterteken en het cijferteken. Hierdoor nemen hoofdletters en cijfers twee posities in beslag. Het achtpunsbraille werkt met acht puntjes in plaats van zes puntjes; zo kan er meer informatie in een brailleteken worden vastgelegd.

Toegankelijkheid creëren met braille

Misschien heb je het weleens gezien: op openbare plekken staat soms braille, bijvoorbeeld op de trapleuningen op het station. Helaas ontbreekt braille nog steeds op heel veel locaties. Hierdoor zijn mensen met een visuele beperking afhankelijk van anderen bij het krijgen van de juiste informatie. Het Bartiméus Fonds wil hier verandering in brengen. Wij willen ervoor zorgen dat informatie op openbare plekken niet alleen in letters, maar ook in brailleschrift wordt geschreven. Helaas is dit een kostbare onderneming. Jouw hulp is daarom hard nodig om deze vorm van inclusiviteit te creëren binnen onze samenleving. Help jij ons mee?

Doneer nu!

Waarom heet braille braille?

Braille is vernoemd naar de uitvinder van het brailleschrift: Louis Braille. De uit Frankrijk afkomstige Louis Braille raakte op zijn vierde blind aan één oog door een ongeluk in de werkplaats van zijn vader. Later kreeg Louis Braille een oogziekte aan zijn gezonde oog, waardoor hij volledig blind raakte.

Hoe is braille ontstaan?

Louis Braille ging naar een school voor blinde mensen. Hier leerde hij lezen door met zijn handen aan letters van hout en stof te voelen. Maar deze manier van lezen was erg omslachtig, omdat de boeken dik en zwaar waren. Louis Braille leefde al een aantal jaar met zijn oogziekte toen hij een verhaal hoorde over een legerofficier. Deze gebruikte een papier met voelbare bobbeltjes om zijn soldaten in het donker opdrachten door te geven. Dit bracht Louis Braille op het idee om een heel alfabet in bobbeltjescode op te stellen. Hij noemde dit schrift Braille.

Muziek voor mensen met een visuele beperking

In 1837 verscheen het eerste boek in braille en daarna volgden nog vele boeken: het brailleschrift was een succes. Toch was Louis Braille nog niet tevreden met het braillesysteem dat hij had bedacht. Mensen met een visuele beperking konden dankzij het brailleschrift teksten lezen, maar muzieknoten lezen om muziek te maken, konden zij niet. Daarom ontwikkelde Louis Braille ook een muziekschrift in braille. Nu konden mensen met een visuele beperking zelfstandig muziekstukken lezen en spelen.

Wanneer je (bijna) niets kunt zien, is het gehoor een belangrijke manier om de wereld om je heen te ervaren. Daarom is muziek voor veel mensen met een visuele beperking erg belangrijk. Muziek maken en luisteren zorgt voor ontspanning, plezier en is een fijne manier om contact te maken en emoties te uiten. Bij Bartiméus wordt er veel gebruikgemaakt van muziek, bijvoorbeeld tijdens de muziektherapie ‘Beleven in muziek’. Deze muziektherapie kan worden aangeboden dankzij het Bartiméus Fonds, of eigenlijk de donateurs van het Bartiméus Fonds. Bijvoorbeeld de kerken die geld inzamelden voor muziektherapie.

Klinkt het jou als muziek in de oren om muziektherapie en andere (muzikale) activiteiten mogelijk te maken voor mensen met een visuele beperking? Lever dan een bijdrage in de vorm van een donatie. Help mee om muziek en andere waardevolle activiteiten voor mensen met een visuele beperking mogelijk te maken!

Doneer nu!

Braille in het openbaar

Het brailleschrift wordt niet alleen gebruikt op papier. Er zijn speciale brailleleesregels waarmee de digitale tekst van een computerscherm wordt omgezet in braille. Daarnaast kan braille worden gebruikt op openbare plekken om de locatie toegankelijker te maken voor mensen met een visuele beperking. Want wanneer de geschreven informatie er ook in braille staat, kunnen mensen die blind of slechtziend zijn de informatie ook lezen.

Braille is helaas nog niet de norm, maar er zijn locaties die hard op weg zijn om hier verandering in te brengen. De inclusieve basisschool in Laren is hier een voorbeeld van. Elke ruimte in het schoolgebouw is voorzien van een bordje in braille. Daarnaast zijn er geleidelijnen en ijkpunten aangebracht voor leerlingen die blind of slechtziend zijn.

Verder is de school voorzien van een lift, is er speciale verlichting in het hele gebouw en zijn er schermen geplaatst voor de ramen om leerlingen die last hebben van fel zonlicht extra te beschermen. Als kers op de taart staat er in de centrale hal een tastmaquette van de school. Deze voelbare maquette helpt kinderen met een visuele beperking om zich een beeld van de school te vormen, zodat ze zich beter kunnen oriënteren.

Tastmaquettes en voelbare topografische kaarten

De tastmaquette op de inclusieve basisschool in Laren is een cadeau van het Bartiméus Fonds. Graag zouden wij ook tastmaquettes cadeau doen aan andere locaties. Het Bartiméus Fonds wil dat het de norm wordt dat er op openbare plekken, zoals stations, ziekenhuizen en pretparken, naast een visueel zichtbare plattegrond ook een tastbare maquette en/of voelbare plattegrond aanwezig is. Want op die manier kunnen mensen met een visuele beperking ook de weg vinden en kunnen zij zelfstandiger door het leven navigeren.

Helaas is de realisatie van tastmaquettes en voelbare topografische kaarten een erg dure aangelegenheid. Jouw donatie is daarom hard nodig. Wil jij ervoor zorgen dat mensen met een visuele beperking zich beter kunnen oriënteren op openbare plaatsen, zodat zij zich vrijer en zelfstandiger voelen?

Doneer nu!

Braille leren

Is braille leren moeilijk? Dit is een veelgehoorde vraag van mensen die braille willen leren. In principe is braille door bijna iedereen te leren, maar het kost wel veel tijd, geduld en oefening. Braille leren is eigenlijk net zoiets als het leren van een nieuwe taal.

Bartiméus biedt allerlei mogelijkheden om braille te leren en toe te passen, zowel voor kinderen als volwassenen. Zo ontwikkelde Bartiméus bijvoorbeeld de BrailleStudio. Dit is een educatief computerprogramma om het leren lezen en schrijven van braille zo leuk en makkelijk mogelijk te maken, voor jong en oud. Er is een speciale module voor jonge kinderen, een module voor mensen die al kunnen lezen en schrijven, en een rekenmodule. In al deze modules vormt een computer met brailleleesregel en spraakuitvoer de basis.

Naast de BrailleStudio is er een nieuwe ontwikkeling bij Bartiméus: BraillePi.  BraillePi is een kleine computer om braille te leren, thuis of op school. Zowel kinderen als volwassenen zijn erg enthousiast over BraillePi. Wij willen daarom zorgen dat BraillePi toegankelijk wordt voor iedereen die braille wil leren.

Daarnaast zijn we druk bezig met nieuwe innovaties op het gebied van het leren en toepassen van braille. De donateurs van het Bartiméus Fonds zorgen ervoor dat dit mogelijk is. Maar willen we blijven innoveren, dan zijn er meer donaties nodig. Jouw hulp is dus hard nodig.

Help je ons mee? Doneer nu!

Braille lezen: het ervaringsverhaal van Lineke

Lineke heeft een visuele beperking. Ze ontspant graag met een luisterboek, maar niet altijd. Ze brengt gedurende de dag vele uren door achter de computer met een koptelefoon op. Daarom wil ze af en toe lekker op de bank een papieren boek lezen. Dat kan gelukkig door een boek in brailleschrift te lezen. Daarnaast leest Lineke weleens digitaal met een brailleleesregel; dan zijn ‘die oren eens lekker vrij’.

Braille helpt Linkeke ook bij het uitoefenen van een andere hobby: zingen in een koor. Lineke leert de songteksten met braille. Wil je muziek maken, dan is er ook een oplossing in braille: braillemuziekschrift. Deze bladmuziek in braille maakt muziek spelen mogelijk voor mensen met een visuele beperking.

Andere hulpmiddelen voor mensen met een visuele beperking

Naast braille zijn er nog meer hulpmiddelen voor mensen met een visuele beperking. Zo maakt Lineke uit het ervaringsverhaal hierboven niet alleen gebruik van braille, maar gebruikt zij ook luisterboeken en andere auditieve middelen om geschreven tekst tot zich te nemen.

Een brailleleesregel zet de geschreven tekst op een computerscherm om in braille, maar het is ook mogelijk om digitale teksten te laten voorlezen door de computer. Ben je slechtziend en kun je nog wel iets zien, dan bieden speciale computerprogramma’s die teksten vergroot op het beeldscherm vertonen soms uitkomst. Daarnaast bestaan er beeldschermvergroters. Een beeldschermvergroter wordt voor het beeldscherm van de tv of computer gezet en vergroot alles uit.

Bestellen-in-60-tellen-uitdaging

Heb jij een visuele beperking? Zo niet, dan is het lastig om je voor te stellen hoe het is om slechtziend te zijn. Precies om die reden heeft het Bartiméus Fonds de bestellen-in-60-tellen-uitdaging ontwikkeld. Jij kunt tijdens de bestellen-in-60-tellen-uitdaging namelijk zelf ervaren hoe het is om te leven met een visuele beperking. De bestellen-in-60-tellen-uitdaging is een soort game waarin het de bedoeling is dat je iets bestelt in een fictieve webshop. Er is alleen een uitdaging: je ervaart de website door de ogen van iemand met een visuele beperking en kunt dus niet goed zien. Lukt het jou om de fictieve bestelling op tijd te plaatsen?

Ga de bestellen-in-60-tellen-uitdaging aan!

Ben je de bestellen-in-60-tellen-uitdaging aangegaan? Dan heb je nu vast door waarom we deze game een uitdaging noemen. Een telefoon, tablet of computer gebruiken, is een hele uitdaging als je een visuele beperking hebt. Je begrijpt nu waarschijnlijk ook waarom hulpmiddelen zo belangrijk zijn voor mensen die blind of slechtziend zijn. Het Bartiméus Fonds wil het mogelijk maken dat mensen met een visuele beperking voluit kunnen leven; de juiste hulpmiddelen zijn hiervoor noodzakelijk. Wij zetten ons er daarom voor in om te zorgen dat mensen die blind of slechtziend zijn de hulpmiddelen krijgen die zij nodig hebben. Daarnaast werken wij hard aan de innovatie van nog betere hulpmiddelen. Wil jij hier ook een bijdrage aan leveren? Dat kan heel eenvoudig in de vorm van een donatie.

Doneer nu!

Audiodescriptie

Een ander hulpmiddel voor mensen met een visuele beperking is audiodescriptie. Audiodescriptie is een gesproken beschrijving van beelden. Je hoort een stem die je vertelt wat er in een tv-programma, musical, film, sportwedstrijd of zelfs dierentuin gebeurt. Audiodescriptie is op steeds meer plekken beschikbaar en mensen met een visuele beperking zijn hier erg blij mee. Marjolein bijvoorbeeld, die dankzij audiodescriptie The Passion 100% kon meebeleven.

Het is mede te danken aan het Bartiméus Fonds dat audiodescriptie steeds vaker wordt aangeboden. Wij willen het mogelijk maken dat mensen met een visuele beperking meer kunnen beleven en voluit kunnen leven. Bijvoorbeeld door er met audiodescriptie voor te zorgen dat mensen met een visuele beperking niet alleen de teksten horen, maar ook de visuele details van een voorstelling, film of evenement meekrijgen. Help jij mee om nog meer activiteiten toegankelijk te maken voor mensen die blind of slechtziend zijn?

Doneer aan het Bartiméus Fonds.

De weg vinden met een visuele beperking

Jezelf oriënteren is een hele uitdaging als je blind of slechtziend bent. Je kunt immers niet ‘gewoon’ zien of lezen waar je heen moet. Wel zijn er verschillende hulpmiddelen die mensen met een visuele beperking kunnen helpen bij het vinden van de juiste weg. Denk bijvoorbeeld aan een blindegeleidestok, en ijkpunten en geleidelijnen die helpen om een route te herkennen en te volgen.

Ook de voelbare maquettes en tactiele kaarten waar je eerder over hebt gelezen, kunnen helpen om inzicht te geven in de omgeving. Een nieuwe ontwikkeling is de indoornavigatie-app. Dit innovatieve hulpmiddel is mede mogelijk gemaakt door het Bartiméus Fonds. De app helpt mensen met een visuele beperking bij het vinden van de weg in openbare gebouwen zoals stations, gemeentehuizen en ziekenhuizen.

Al deze hulpmiddelen dragen bij aan meer vrijheid en zelfstandigheid. Want wanneer je zelfstandig(er) kunt navigeren, ben je minder afhankelijk van anderen en kun je gemakkelijker zelf bepalen waar je naartoe gaat. Het Bartiméus Fonds werkt daarom hard aan de ontwikkeling van nieuwe, slimme oplossingen. Deze innovaties helpen mensen met een visuele beperking om zich beter te oriënteren en zelfstandig de weg te vinden. Wil jij ook een bijdrage leveren aan de ontwikkeling van nieuwe slimme hulpmiddelen voor mensen met een visuele beperking?

Doneer nu!

Wie is het Bartiméus Fonds en wat doet zij voor mensen met een visuele beperking?

Een visuele beperking kan ontstaan door allerlei verschillende factoren. Zo kan iemand bijvoorbeeld slechtziend zijn door een erfelijke oogziekte of blind door een oogziekte die blindheid veroorzaakt. Een visuele beperking komt niet altijd door een oogaandoening. Een probleem in de hersenen, zoals een tumor of cerebraal visuele stoornis (CVI), kan er ook voor zorgen dat iemand niet (goed) ziet.

Slechtziendheid of blindheid komt voor bij mensen van alle leeftijden, van baby’s tot ouderen. Of iemand nu geboren is met een visuele beperking of pas op latere leeftijd blind of slechtziend raakt door een oogziekte bij ouderen: het Bartiméus Fonds staat klaar om de juiste ondersteuning te bieden. Wij zetten ons met ons werk in voor alle mensen met een visuele beperking.

Het Bartiméus Fonds maakt het verschil voor mensen met een visuele beperking. Dat doen wij niet op slechts één manier; we doen het op allerlei verschillende manieren. Zo ondersteunen we het werk van Bartiméus en maken wij het door het verstrekken van subsidies mogelijk dat derden innovatieve projecten kunnen realiseren.

Ook ontwikkelen we onze eigen projecten. Onze projecten zijn onderverdeeld in de thema’s mobiliteit, onderwijs en werk, en vrije tijd. Wij hebben bewust gekozen voor deze thema’s, omdat dit de aspecten in het dagelijks leven zijn die mensen met een visuele beperking het meeste raken. Misschien vraag je je af onder welk thema braille, het onderwerp van dit artikel, valt. Braille komt terug binnen al deze thema’s.

De rol van braille binnen de thema’s van het Bartiméus Fonds

Braille komt terug binnen alle thema’s waar het Bartiméus Fonds zich mee bezighoudt. Op het gebied van mobiliteit kan braille bijvoorbeeld helpen om informatie op openbare plekken te lezen, zoals bewegwijzering of informatiebordjes. Binnen onderwijs en werk is het brailleschrift belangrijk om zelfstandig te kunnen lezen, schrijven, leren en werken. Boeken lezen en muziek maken zijn voorbeelden van vrijetijdsbestedingen waarin braille een handig hulpmiddel is.

Braille draagt bij aan de zelfstandigheid van mensen die blind of slechtziend zijn en helpt hen om mee te doen in de samenleving. Toch is braille niet dé oplossing om een inclusieve maatschappij te creëren voor mensen met een visuele beperking. Niet iedereen heeft de mogelijkheid om braille te leren en daarnaast is braille enkel een hulpmiddel op het gebied van lezen en schrijven.

Daarom zet het Bartiméus Fonds zich naast de normalisering van braille, zodat het steeds vanzelfsprekender wordt dat informatie ook in braille beschikbaar is, ook in voor andere hulpmiddelen, oplossingen en innovaties. Op deze manier kan ieder persoon met een visuele beperking de ondersteuning krijgen die diegene nodig heeft en die past bij diens situatie. Dit draagt bij aan onze missie: een inclusieve samenleving creëren waarin mensen met een visuele beperking voluit kunnen leven.

Steun het Bartiméus Fonds!

Wil jij ook je steentje bijdragen aan een inclusieve samenleving voor mensen met een visuele beperking? Dat kan op verschillende manieren. Je kunt een eenmalige donatie doen of meermaals doneren in de vorm van een periodieke gift.

Wil je ook andere mensen aanmoedigen om te doneren? Start dan een digitale collecte. Of help met tijd en organiseer een geldinzamelingsactie om geld in te zamelen met je school, kerk (wij zijn een christelijk goed doel), bedrijf of andere organisatie. Een bedrijfs- of vermogensfonds beginnen, is ook mogelijk. Goed om te weten: wij meten onze impact constant, zodat jij zeker weet dat jouw donatie goed terechtkomt.

Elke euro telt bij het creëren van een inclusieve samenleving voor mensen met een visuele beperking. Jouw donatie, groot of klein, maakt het verschil!

Doneer nu!

Meer onderwerpen

Slechtziend of blind?
Hoe werken je ogen?
School
Hulpmiddelen
Weetjes en proefjes