‘Toegankelijkheid gaat over ons allemaal.’

‘Een gebouw is voor mij toegankelijk als ik er goed en zonder al te veel verlies van energie mijn weg kan vinden’, vertelt Séverine. ‘Wat voor mij lastig is? Bijvoorbeeld trappen die onveilig zijn omdat de leuning ontbreekt. Of schuine wanden, dat maakt het voor mij moeilijk om me te oriënteren. Maar ook het ontbreken van tactiliteit: de mogelijkheid om via de tast informatie te verkrijgen over waar je bent en waar je naartoe moet.’

Blind en doof

Séverine heeft Usher, een syndroom waardoor ze langzaam blind en doof wordt. ‘Toen ik op mijn 24e de diagnose kreeg, spatte mijn wereld uit elkaar. Maar ik koos ervoor om me niet te laten beperken. Ik zette door en werkte tien jaar lang als architect, mijn droombaan. In mijn werk had ik te maken met het Bouwbesluit, dat in 2024 is opgegaan in het Besluit bouwwerken leefomgeving. Gaandeweg leerde ik dat het Bouwbesluit niet altijd toereikend was. Toegankelijkheid was vooral op mensen in een rolstoel gericht en er werd voorbijgegaan aan mensen met andere beperkingen, zoals ik.’

Eigen ervaring inzetten

‘In 2014 hield ik het niet meer vol als architect en moest ik noodgedwongen stoppen. Mijn leven lag overhoop, maar inmiddels haal ik veel voldoening uit mijn werk voor Accessibility. Samen met collega’s adviseer ik hoe gebouwen, digitale omgevingen en organisaties toegankelijker kunnen worden. Ik zet hierbij mijn eigen ervaring met een visuele en auditieve beperking in.’

NEN 9120

‘Toen Nederland zich in 2016 aansloot bij het VN-verdrag voor de rechten van mensen met een beperking, ontstond de wens voor een éénduidige richtlijn voor toegankelijk bouwen. NEN, het Nederlands Normalisatie Instituut pakte dit op en sinds februari 2025 is de NEN 9120 gratis beschikbaar. Samen met collega’s van Kennis over Zien heb ik geadviseerd over hoe je een gebouw specifiek toegankelijk maakt voor mensen met een visuele beperking. Denk aan contrastrijke kleuren, goede verlichting, logische routing en duidelijk zichtbare bewegwijzering.’

Bouwwereld trainen

‘Nu moet de bouwwereld gaan inzien hoe belangrijk het is om de NEN 9120 toe te passen. Vaak wordt aangenomen dat toegankelijk bouwen duur is en slechts nodig voor een kleine groep mensen met een beperking. In onze trainingen over NEN 9120 leren we de deelnemers dat het wél kan. Door in de ontwerpfase al rekening te houden met toegankelijkheid bespaar je kosten. Klein beginnen helpt ook. Bijvoorbeeld door de balie of de trap toegankelijk te maken. En de NEN 9120 is erop gericht dat een gebouw toegankelijk wordt voor iederéén, met of zonder beperking. Duidelijk zichtbare bewegwijzering is bijvoorbeeld prettig voor álle bezoekers, niet alleen voor wie een visuele beperking heeft. Met dergelijke investeringen maken we onze leefomgeving fijner en toegankelijker voor iedereen. Toegankelijkheid gaat over ons allemaal.’

Meer lezen?

Melly werd op haar 13e in korte tijd plotseling slechtziend door glaucoom. ‘Glazen deuren en wanden, traptreden zonder contrast, of bewegwijzering die heel hoog hangt bezorgen mij nog vaak stress. Als toegankelijkheid uniform, landelijk geregeld is, dan zou ik écht makkelijk mijn weg kunnen vinden.’