Ronde Tafel Inclusief Theater

In Nederland hebben ongeveer twee miljoen mensen een beperking. Maar we zien ze nauwelijks in de media en in het theater. Hierdoor krijgen hun verhalen en talenten geen podium en blijven ze onzichtbaar in de samenleving. Daarom ging het Bartiméus Fonds in gesprek met verschillende vertegenwoordigers uit de theaterwereld om dit te veranderen.

Wat is inclusief theater?

Minke Scheltema, programmamanager Vrije Tijd bij het Bartiméus Fonds: ‘Inclusief theater gaat over theater in de brede zin van het woord: mensen met een beperking moeten op een gelijkwaardige en toegankelijke manier theater kunnen beleven, achter de schermen mee kunnen werken aan een productie én op het podium staan vanwege hun professionaliteit. Dus niet een blinde acteur casten voor de rol van een blind personage. Maar voor personages waarbij zijn visuele beperking niet van belang is. Niet zijn beperking is bepalend, maar zijn kwaliteiten. Gelijk aan hoe er wordt omgegaan met elke andere acteur zonder beperking.’

Wat is daarvoor nodig?

Minke: ‘Tijdens de Ronde Tafel Inclusief Theater ging ik in gesprek met verschillende theatermakers, programmaleiders en theaterleiders. We kwamen tot de conclusie dat er nog heel veel nodig is om te komen tot inclusief theater. Om te beginnen in het onderwijs. Audities zijn bijvoorbeeld zelden inclusief vormgegeven waardoor potentiële talenten met een beperking geen gelijke kansen krijgen om tot een opleiding toegelaten te worden.’

‘Maar ook als je kijkt naar de manier waarop voorstellingen worden ontwikkeld. Bijna nooit wordt een verhaal vanuit iemand met een beperking verteld. Bijvoorbeeld een voorstelling over huiselijk geweld. Hoe is het voor iemand met een visuele beperking om in zo’n situatie te zitten? En tot slot ook de theaters zelf; deze zijn vaak slecht toegankelijk, zowel op fysiek, sociaal als digitaal vlak.’

Koplopers

‘De aanwezige koplopers in de theaterbranche op dit onderwerp trekken de komende tijd met elkaar op om deze knelpunten op te lossen. In ieder geval door elkaar te blijven ontmoeten, te zoeken naar samenwerkingen en elkaar te versterken.’

‘Zo is er gesproken over de talentenprogramma’s van theatergezelschappen. Hierin zitten acteurs die meestal geen officiële opleiding hebben maar door een theater zelf worden opgeleid. Zo krijgen ze de kans om voorstellingen te ontwikkelen. Deze voorstellingen worden op dit moment alleen in dat betreffende theater opgevoerd. Nu is er het plan om deze voorstellingen ook in andere theaters op te voeren. Op deze manier maken de acteurs meer vlieguren en bereiken de voorstellingen een groter publiek.’

Stereotype denken doorbreken

‘De bijdrage van mensen met een beperking aan de samenleving moet veel zichtbaarder zijn. Ook in het theater. Het gaat over jezelf kunnen herkennen in de verhalen, maar ook over het normaliseren van de verhalen van mensen met een beperking voor het overige publiek.’

‘Als op het podium genormaliseerd wordt dat mensen met een beperking gewoon mee kunnen doen in diverse rollen waarbij de beperking er niet toe doet, wordt dat ook in de echte wereld normaler. Op deze manier kunnen we het stereotype denken doorbreken, zodat er echt anders naar mensen met een beperking gekeken gaat worden. Namelijk als mensen met talenten en mogelijkheden, net als iedereen. Met de Ronde Tafel Inclusief Theater zetten we daarin belangrijke eerste stappen.’